User Tools

Site Tools


0138--ilya-frankla-gi

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

0138--ilya-frankla-gi [2018/11/07 17:09] (current)
Line 1: Line 1:
 +<​HTML><​br><​div id="​mw-content-text"​ lang="​vi"​ dir="​ltr"><​div class="​mw-parser-output"><​p><​b>​Ilya Mikhailovich Frank</​b>​ (tiếng Nga: <span lang="​ru">​Илья́ Миха́йлович Франк</​span>​) (23.10.1908 – 22.6.1990) là nhà Vật lý học người Nga đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1958 chung với Pavel Alekseyevich Čerenkov và Igor Y. Tamm, cho công trình của ông trong việc giải thích hiện tượng Bức xạ Čerenkov.
 +</p>
  
 +
 +
 +<​p>​Ilya Frank sinh ng ày 23.10.1908 tại Sankt-Peterburg. Cha ông, Mikhail Lyudvigovich Frank, là nhà toán học tài ba, còn mẹ ông Yelizaveta Mikhailovna Gratsianova,​ là một thầy thuốc. Cha ông đã tham gia phong trào cách mạng sinh viên, và bị đuổi khỏi Đại học Quốc gia Moskva. Sau Cách mạng tháng Mười, cha ông được thâu nhận lại Đại học Moskva và được bổ nhiệm chức giáo sư. Người bác của Ilya - Semen Frank - một triết gia Nga nổi tiếng, không được may mắn và bị trục xuất khỏi Liên Xô vào năm 1922 cùng với 160 nhà trí thức khác. Ilya có một người anh trai - Gleb Mikhailovich Frank – đã trở thành nhà lý sinh lỗi lạc và viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô.<sup id="​cite_ref-PANbio_1-0"​ class="​reference">​[1]</​sup></​p><​p>​Ilya Frank học Toán học và Vật lý lý thuyết ở Đại học quốc gia Moskva. Từ năm học thứ hai, ông làm việc trong Phòng thí nghiệm của Sergey Ivanovich Vavilov, người mà ông coi như người thầy cố vấn (<​i>​mentor</​i>​). Sau khi tốt nghiệp năm 1930, theo sự tiến cử của Vavilov, ông bắt đầu làm việc ở Viện Quang học quốc gia tại Leningrad. Tại đây, ông viết chung với Vavilov tác phẩm đầu tay của mình về sự phát quang. Công trình nghiên cứu ở đây đã tạo thành nền tảng cho bản luận án tiến sĩ của ông năm 1935.<​sup id="​cite_ref-PANbio_1-1"​ class="​reference">​[1]</​sup>​ Frank đậu tiến sĩ toán lý năm 1935
 +</​p><​p>​Năm 1934, Frank chuyển tới Viện Vật lý và Toán học của Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô (ít lâu sau Viện này chuyển tới Moskva, tại đây viện này biến thành Viện Vật lý). Tại đây, ông bắt đầu nghiên cứu vật lý hạt nhân, một lãnh vực mới đối với ông. Ông trở nên quan tâm tới hiệu ứng Čerenkov do Pavel Čerenkov, phát hiện là các hạt mang điện tích di chuyển qua nước ở tốc độ cao phát ra ánh sáng. Cùng với Igor Tamm, ông đã triển khai một giải thích lý thuyết: Hiệu ứng xảy ra khi hạt mang điện tích đi qua một môi trường quang học trong suốt ở tốc độ lớn hơn hơn so với tốc độ ánh sáng trong môi trường đó, gây ra một sóng xung kích<​sup id="​cite_ref-2"​ class="​reference">​[2]</​sup>​ trong trường điện từ.<​sup id="​cite_ref-PANbio_1-2"​ class="​reference">​[1]</​sup></​p><​p>​Việc phát hiện cùng việc giải thích hiệu ứng này đã dẫn đến việc phát triển các phương pháp mới để dò tìm và đo lường vận tốc của các nucleon<​sup id="​cite_ref-3"​ class="​reference">​[3]</​sup>​ tốc độ cao, trở nên rất quan trọng cho việc nghiên cứu vật lý hạt nhân. Bức xạ Čerenkov cũng được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu y sinh học (<​i>​biomedical</​i>​) để dò tìm radionuclide<​sup id="​cite_ref-4"​ class="​reference">​[4]</​sup>​. Năm 1946, Čerenkov, Vavilov, Tamm, và Frank được trao Giải thưởng nhà nước Liên Xô cho công trình phát hiện của họ. Năm 1958 Čerenkov, Tamm, và Frank đoạt được Giải Nobel Vật lý.<sup id="​cite_ref-PANbio_1-3"​ class="​reference">​[1]</​sup></​p><​p>​Năm 1944, Frank được bổ nhiệm làm giáo sư và làm trưởng phân ban ở Viện Vật lý cùng Phòng thí nghiệm Vật lý hạt nhân (sau này chuyển thành Viện nghiên cứu hạt nhân). Phòng thí nghiệm của Frank đã tham gia vào việc nghiên cứu các lò phản ứng hạt nhân (lúc đó là bí mật). Đặc biệt, họ nghiên cứu sự khuếch tán và nhiệt hóa của các neutron.<​sup id="​cite_ref-PANbio_1-4"​ class="​reference">​[1]</​sup></​p><​p>​Năm 1957, Frank cũng trở thành giám đốc Phòng thí nghiệm Vật lý Neutron ở Viện nghiên cứu hạt nhân chung<​sup id="​cite_ref-5"​ class="​reference">​[5]</​sup>​. Phòng thí nghiệm nàydựa trên lò phản ứng neutron xung nhanh lúc đó đang xây dựng tại đây. Dưới sự giám sát của Frank, lò phản ứng này được sử dụng trong việc phát triển các kỹ thuật phổ học neutron.<​sup id="​cite_ref-PANbio_1-5"​ class="​reference">​[1]</​sup></​p>​
 +
 +
 +<​p>​Frank kết hôn với sử gia nổi tiếng Ella Abramovna Beilikhis năm 1937. Người con trai của họ, Alexander, được sinh ra cùng năm, và cũng tiếp tục là nhà vật lý học như người cha.<sup id="​cite_ref-PANbio_1-6"​ class="​reference">​[1]</​sup></​p>​
 +
 +<div class="​reflist"​ style="​list-style-type:​ decimal;">​
 +<ol class="​references"><​li id="​cite_note-PANbio-1">​^ <​sup><​i><​b>​a</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​ă</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​â</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​b</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​c</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​d</​b></​i></​sup>​ <​sup><​i><​b>​đ</​b></​i></​sup>​ <span class="​reference-text"><​span class="​citation journal">​Abov,​ Yu.G. (2008). “Academician Ilya Mikhailovich Frank (100th anniversary of his birthday)”. <​i>​Physics of Atomic Nuclei</​i>​ <​b>​71</​b>​ (10): 1653–1655. Bibcode:​2008PAN....71.1653A. doi:​10.1134/​S1063778808100013.</​span><​span title="​ctx_ver=Z39.88-2004&​amp;​rfr_id=info%3Asid%2Fvi.wikipedia.org%3AIlya+Frank&​amp;​rft.atitle=Academician+Ilya+Mikhailovich+Frank+%28100th+anniversary+of+his+birthday%29&​amp;​rft.au=Abov%2C+Yu.G.&​amp;​rft.aufirst=Yu.G.&​amp;​rft.aulast=Abov&​amp;​rft.date=2008&​amp;​rft.genre=article&​amp;​rft.issue=10&​amp;​rft.jtitle=Physics+of+Atomic+Nuclei&​amp;​rft.pages=1653-1655&​amp;​rft.volume=71&​amp;​rft_id=info%3Abibcode%2F2008PAN....71.1653A&​amp;​rft_id=info%3Adoi%2F10.1134%2FS1063778808100013&​amp;​rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal"​ class="​Z3988"><​span style="​display:​none;">​ </​span></​span></​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-2"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​một loại rối loạn truyền dẫn trong môi trường chất lỏng, khí hoặc plasma</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-3"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​hạt nhân nguyên tử gồm cả hai hạt neutron và proton</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-4"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​một nguyên tử với một hạt nhân không ổn định</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-5"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​tiếng Nga: Объединённый институт ядерных исследований,​ ОИЯИ, ở thành phố Dubna, tỉnh Moskva</​span>​
 +</li>
 +</​ol></​div>​
 +
 +<table role="​presentation"​ class="​mbox-small plainlinks sistersitebox"​ style="​background-color:#​f9f9f9;​border:​1px solid #​aaa;​color:#​000"><​tbody><​tr><​td class="​mbox-image"><​img alt=""​ src="​http://​upload.wikimedia.org/​wikipedia/​commons/​thumb/​4/​4a/​Commons-logo.svg/​30px-Commons-logo.svg.png"​ width="​30"​ height="​40"​ srcset="//​upload.wikimedia.org/​wikipedia/​commons/​thumb/​4/​4a/​Commons-logo.svg/​45px-Commons-logo.svg.png 1.5x, //​upload.wikimedia.org/​wikipedia/​commons/​thumb/​4/​4a/​Commons-logo.svg/​59px-Commons-logo.svg.png 2x" data-file-width="​1024"​ data-file-height="​1376"/></​td>​
 +<td class="​mbox-text plainlist">​Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về <​i><​b><​span>​Ilya Frank</​span></​b></​i></​td></​tr></​tbody></​table><​!-- ​
 +NewPP limit report
 +Parsed by mw1251
 +Cached time: 20181029073952
 +Cache expiry: 86400
 +Dynamic content: true
 +CPU time usage: 0.344 seconds
 +Real time usage: 0.425 seconds
 +Preprocessor visited node count: 1064/​1000000
 +Preprocessor generated node count: 0/1500000
 +Post&#​8208;​expand include size: 43329/​2097152 bytes
 +Template argument size: 1478/​2097152 bytes
 +Highest expansion depth: 16/40
 +Expensive parser function count: 0/500
 +Unstrip recursion depth: 0/20
 +Unstrip post&#​8208;​expand size: 3422/​5000000 bytes
 +Number of Wikibase entities loaded: 0/400
 +Lua time usage: 0.166/​10.000 seconds
 +Lua memory usage: 9.79 MB/50 MB
 +--><​!--
 +Transclusion expansion time report (%,​ms,​calls,​template)
 +100.00% ​ 313.630 ​     1 -total
 + ​49.22% ​ 154.383 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Lang-ru
 + ​21.00% ​  ​65.851 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Infobox_scientist
 + ​18.37% ​  ​57.603 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​H&#​7897;​p_th&​ocirc;​ng_tin
 + ​11.55% ​  ​36.210 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Tham_kh&#​7843;​o
 +  8.60%   ​26.966 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Ch&​uacute;​_th&​iacute;​ch_t&#​7841;​p_ch&​iacute;​
 +  5.67%   ​17.777 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Ng&#​432;&#​7901;​i_&#​273;​o&#​7841;​t_gi&#​7843;​i_Nobel_V&#​7853;​t_l&​yacute;​_1951-1975
 +  4.81%   ​15.088 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Th&#​7875;​_lo&#​7841;​i_Commons
 +  4.06%   ​12.734 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​D&#​7921;​_&​aacute;​n_li&​ecirc;​n_quan
 +  4.01%   ​12.578 ​     1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​H&#​7897;​p_&#​273;​i&#​7873;​u_h&#​432;&#​7899;​ng
 +--><​!-- Saved in parser cache with key viwiki:​pcache:​idhash:​807619-0!canonical and timestamp 20181029073952 and revision id 26615779
 + ​--></​div><​noscript><​img src="​http://​vi.wikipedia.org/​wiki/​Special:​CentralAutoLogin/​start?​type=1x1"​ alt=""​ title=""​ width="​1"​ height="​1"​ style="​border:​ none; position: absolute;"/></​noscript></​div>​
 +
 +</​HTML>​
0138--ilya-frankla-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:09 (external edit)